De historische vlucht van Charles Lindbergh over de atlantische oceaan, is meer dan alleen maar een hoogtepunt in de luchtvaart. Deze historische gebeurtenis heeft twee continenten verbonden, en ook twee culturen zijn dichter bij elkaar gebracht. Brecht en Weill componeerden al kort na de vlucht hun muziekstuk. Muzikaal vinden we aan de westkant van de Atlantische oceaan Samuel Barber, een Amerikaan die in een “Europese” stijl componeerde. En aan de oostkant Francix Poulenc die zijn Franse liederen na de bevrijding van zijn land door de Amerikanen schreef.

Het hoofdthema van de uitvoering is de in 'Der Lindberghflug' bezongen heroiek van de mens, die de natuur trotseert en tenslotte overwint met behulp van zijn technisch kunnen. Maar de werkelijkheid is weerbarstiger. Heeft de solo oversteek van de Atlantische Oceaan de mens, of op z'n minst Lindbergh, gelukkiger gemaakt? Lindberghs jongste kind wordt kort na de historische vlucht ontvoerd en later dood teruggevonden. Zijn vooroorlogse nazi sympathien zijn allerwege bekend. Brecht distantieerde zich sterk van de tekst. De heroïsche prestatie, die als overwinning en samenbinding moest dienen, bracht vooral persoonlijk verdriet, en onenigheid.

Kurt Weill

Bertolt Brecht

 

de man en zijn machine voor het vertrek

 

de route

 

 

Kunstenaarsimpressie van de vlucht

 

 

Binnen de Spirit

 

de spirit

 

 

 

de man werkt aan zijn motor

 

 

de massa op Le Bourget

Bertolt Brecht en Kurt Weill - Der Lindberghflug

De Amerikaanse vliegenier Charles Lindbergh schreef geschiedenis toen hij als eerste in 1927 alleen en zonder tussenstop de Atlantische Oceaan overstak in zijn eenmotorige eendekker Spirit of St Louis. Hij vertrok uit New York en kwam aan in Parijs na 33 uur en 32 minuten. Voor deze prestatie oogstte Lindbergh bewondering over de hele wereld.  

In 1929 componeerde Kurt Weill naar aanleiding van deze vlucht “Der Lindberghflug”. Bertolt Brecht schreef de tekst. De Lindberghflug is een van de minder bekende stukken uit de uiterst succesvolle samenwerking van 1926 tot 1930 tussen deze twee boegbeelden van Duitse linkse cultuur tussen de wereldoorlogen. Brecht heeft zich later gedistantieerd van de tekst, die te zeer een heldenverering van één man uitdrukte. Der Lindberghflug is misschien niet zo bekend, maar daarom niet minder interessant.

 

Erstens: Aufforderung an die amerikanischen Flieger, den Ozean zu uberfliegen.

Stap in! Europa verwacht je.Eeuwige roem wacht jou.

Zweitens: Vorstellung des Fliegers Charles Lindbergh

Lindbergh stelt zichzelf en zijn vliegtuig voor en ontvouwt zijn plannen.. Het weerbericht is niet best -  maar nu wacht ik niet langer.

Viertens: Die Stadt New York befragt die Schiffe

New York vraagt de schepen zich te melden als er een vliegtuig overvliegt. De Empress of Scotland meldt zich.

Funftens: Fast während seines ganzen Fluges hatte der Flieger mit Nebel zu kämpfen.

De mist, de nevel duldt geen vliegtuig: Wie ben jij eigenlijk? Keer om, Anders krijg je met mij te maken!

Sechstens: In der Nacht kam ein Schneesturm

Al meer dan een uur vliegt de man door de storm, en hij begint de moet de verliezen. Waarom vlieg ik hier, het water zal me verslinden!

Siebentens: Schlaf

De slaap probeert Lindbergh te verleiden

Achtens: Während des ganzen Fluges sprachen alle amerikanischen Zeitungen unaufhörlich von Lindberghs Gluck.

De Amerikaanse kranten zijn onverbeterlijk optimistisch: De storm zal gaan liggen, zoniet dan houdt de motor het en anders de vliegenier en anders blijft het geluk nog altijd over. Daarom geloven we dat hij aankomt!

Neuntens: Die Gedanken des Glücklichen

Twee kontinenten wachten op mij, ik zal aankomen, ik moet aankomen, dat is het enige

Zehntens: schrieben die französischen Zeitungen: So fliegt er, uber sich die Sturme, um sich das Meer, unter sich den Schatten Nungessers

De Franse kranten schrijven over de verwachte aankomst van Lindbergh. Maar vrezen dat hij niet aan zal komen.

Elftens: Des Fliegers Gespräch mit seinem Motor

Het is niet ver meer, samen zullen we het halen

Zwölftens: Endlich, unweit Schottlands sichtet der Flieger

Kijk, daar vliegt wat door de lucht! Wat is dat dan? Ik weet het niet, het is al weer door

Dreizehntes: Auf dem Flugplatz Le Bourget bei Paris erwartet in der Nacht des 21. Mai 1927 abends 10 Uhr eine Riesenmenge den amerikanischen Flieger

Daar een punt. Hij wordt groter. Het is een vliegtuig! Dat moet Lindbergh zijn, dat is hem! De gelukkige heeft het gehaald

Vierzehntens: Ankunft des Fliegers auf dem Flughafen Le Bourget bei Paris

Een muzikaal intermezzo

Fünfzehntens: Bericht über das Unerreichbare

Al duizenden jaren komt alles wat vliegt omlaag, op de vogels na. Maar nu verheffen wij ons ook, zonder het onbereikbare te vergeten.

 

 

Francis Poulenc - Chansons Françaises

Francis Poulenc (1899 – 1963) heeft een breed spectrum van muziek nagelaten. De Chansons Françaises zijn zeker niet de minst bekende. Poulenc componeerde ze in 1945 en 1946 om het einde van de oorlog muzikaal te vieren. Vrolijke en aanstekelijke volksmelodieën die klinken alsof je ze meteen mee kunt zingen. Dat mag

Margoton va t'a l'iau

Drie jongens willen Margoton wel uit de put halen tegen een passende beloning... Maar: 'mijn hart geef ik niet aan jongens zoals jullie'

La belle se sied au pied de la tour

Een meisje zit aan de voet van de toren waarin haar geliefde gevangen zit - morgen voor het krieken van de dag is hij opgehangen.

Pilons l'orge

Stamp de gerst, stamp hem fijn. Mijn vader huwelijkte mij uit aan een een schurk. Als hij zo doorgaat, ik zal hem slaan

Clic, clac, dansez sabots

Klik, klak dansen de klompen, maar zonder de meisjes is dat niet fijn. De vaders laten ze niet gaan, maar deden ze vroeger dan anders? En daar gaan de meisjes al naar de jongens

C’est la petit’ fill’ du Prince

De kleine dochter van de prins moet steeds huilen nadat de jongste van de verliefde mannen voor haar heeft gezongen. Waarom dan toch? Omdat ze haar hart heeft verloren aan hem? En dat is niet zo makkelijk terug te geven als geleend geld...

La belle si nous étions

Mooi meisje, je hebt me in je schoonheid gevangen. Wij eten, zwemmen, en zingen naar hartelust.

Ah! Mon beau laboureur

Haar lief vindt de mooie Margueritte in slaap gevallen onder de pruimenboom. De buren verklappen alles! Lach er maar om, want dan kletsen ze niet meer over ons.

Les Tisserands

Op maandag feesten de wevers, op dinsdag hebben ze hoofdpijn, ze bezoeken hun minnares en oh ja, op vrijdag werken ze ook nog.

 

Samuel Barber - Reincarnations

 

Samuel Barber (1910 – 1981) groeide op in Philadelphia, USA. Hij wist al op negenjarige leeftijd dat hij componist wilde worden. Hij werd international bekend door het Adagio for Strings dat hij in 1936 schreef. De Reincarnations (opus 16) dateren van niet lang daarna, en zijn gebaseerd op doorleefde teksten van James Stepens. Alom gewaarden als een “neo-romanticus”, maar gewantrouwd door de modernisten, bleef hij zichzelf in een “Europese”, melodische stijl.

Mary Hynes

Lofzang. 'Zij is de liefde van mijn hart'

Anthony O Daly

Nu jij er niet meer bent. Geen ster schijnt meer, geen dauw meer op het gras, niets, niets dan verdriet en spijt

The coolin (the fair haired one)

Blijf bij me, samen, hand in hand, pratend, zuchtend, lippen die elkaar vinden...

 

Kamerkoor Chantatouille

werd 16 jaar geleden opgericht naar aanleiding van een workshop onder leiding van dirigent Karel Smit. Hij dirigeert nog steeds, en sommigen van de oorspronkelijke workshoppers zingen nog steeds mee. In lngzaam wisselende samenstelling bestaat het koor uit 20 tot 24 stemmen, verdeelt over de vier klassieken partijen. Ondanks de vriendschappelijke sfeer en licht anarchistische inslag, kan Chantatouille haar brede ambities niet verhelen. Zo heeft het koor naast “gebruikelijk” koor repertoire van late middeleeuwen tot de moderne tijd, ook Spaans repertoire, de madrigalenkomedie ‘Barca di Venetia per Padua’ van Banchieri, de semi-opera ‘King Arthur’ van Purcell, het Requiem van Fauré, en diverse werken van J.S. Bach ten gehore gebracht. Soms a-capella, soms met andere koren samen, soms begeleidt door een klein ensemble, en soms ook met een orkest. De laatste jaren kijkt ‘Chanta’ ook over de grenzen. Zo werd Amersfoort de afgelopen Pinksterdagen muzikaal verrijkt met het bezoek op uitnodiging van Chantatouille, van de uit midden Engeland afkomstige Accord singers.

 Voor deze uitvoering heeft Chantatouille gekozen voor een theatrale omlijsting om een samenbindend element in de uitvoering van drie koorwerken te creëren. Dit werd al eerder succesvol gedaan, ook toen in samenwerking met Antoine van Roemburg.

 

Chantatouille bestaat uit

Dirigent: Karel Smit

Sopranen

Annelies Burger

Pea van Hoogen

Barbara Keuning

Saskia van Nek

Anda Poortman

Irma Santbulte

Ria Veldhuizen

Ria Verweij

 

Alten

Maria Bakker

Marjan van Dijk

Annet Kooijman

Brigitte Severijnen

Juliëtte van der Waal

  

Tenoren

Inno van Breda

Loretta Dijk

Thijs Steenkamp

Ad van de Ven

 

 

 

 

 

Bassen

Egbert Bakker

Rick Buitendijk

Jeroen Groenland

Harm Ikink

Giel van Speld

Wil Spronck

 

Refenties

Kurt Weill (en Bert Brecht)

  • K.W. Foundation - de Kurt Weill foundation beheert de nalatenschap van Kurt Weill
  • Lindberghflug - KWF info pagina
  • classicfm - overzicht van der Lindberghflug
  • Bio Weill - van het Deutsches Historisches Museum
  • Korte biografie Brecht -
  • Reinhard Döhl - over der Lindberghflug
  • Steve Schwartz - De niet zo formele, daarom misschien wel interessantere kijk op beide heren, hun composities en hun brouillage is te vinden op de overigens gesponsorde pagina's van

Over de samenwerking tussen Weill en Brecht is minder materiaal te vinden dan je zou denken. De meeste info gaat over de poging het vormingstheater te creeëren. Over Kurt Weill zijn diverse biografiën verschenen, bijvoorbeeld Kurt Weill - Leben und Werk van Jürgen Schebera, Athenäum Verlag, 1983.

Francis Poulenc

Eem boek met veel informatie, maar in het Engels, is in 1996 door Benjamin Ivry gepubliceerd bij Phaidon onder de titel Francis Poulenc in de setie 20th century composer.

Loretta heeft een vertaling van de franse liedjes gemaakt

Samuel Barber

Over Barber is het moeilijk geschreven materiaal te vinden. Een boek waarin hij wordt besproken is twentieth-century american masters, een uitgaven van Macmillan press in London. De bekendste recente biografie over hem is in 1992 verschenen van de hand van Barbara B. Heyman

Lindbergh

Het aantal internet sites met informatie over Lindbergh is te groot om weer te geven. Nou, vooruit dan

  • Spirit - het tehuis van de spirit of st louis
  • Lindbergh - de eigen organisatie van de Lindbergh clan
  • PBS - Public Broadcasting heeft veel Lindy info verzamelt, ook geschikt voor scholieren
  • Local news - uit Detroit over hun lokale held (er zijn meer plaatsen die Lindy als hun lokale held zien...
  • German kids - artikel over de vermeende duitse kinderen van Lindbergh

De definitieve biografie is waarschijnlijk die van A. Scot Bergh, Lindbergh, in 1998 uitgekomen en in Nederland in 1999 uitgebracht door Luitingh Sijthoff in de vertaling van Anna Vesting