![]() |
De historische vlucht van Charles Lindbergh over de atlantische oceaan, is meer dan alleen maar een hoogtepunt in de luchtvaart. Deze historische gebeurtenis heeft twee continenten verbonden, en ook twee culturen zijn dichter bij elkaar gebracht. Brecht en Weill componeerden al kort na de vlucht hun muziekstuk. Muzikaal vinden we aan de westkant van de Atlantische oceaan Samuel Barber, een Amerikaan die in een “Europese” stijl componeerde. En aan de oostkant Francix Poulenc die zijn Franse liederen na de bevrijding van zijn land door de Amerikanen schreef. Het hoofdthema van de uitvoering is de in 'Der Lindberghflug' bezongen heroiek van de mens, die de natuur trotseert en tenslotte overwint met behulp van zijn technisch kunnen. Maar de werkelijkheid is weerbarstiger. Heeft de solo oversteek van de Atlantische Oceaan de mens, of op z'n minst Lindbergh, gelukkiger gemaakt? Lindberghs jongste kind wordt kort na de historische vlucht ontvoerd en later dood teruggevonden. Zijn vooroorlogse nazi sympathien zijn allerwege bekend. Brecht distantieerde zich sterk van de tekst. De heroïsche prestatie, die als overwinning en samenbinding moest dienen, bracht vooral persoonlijk verdriet, en onenigheid. |
|
![]()
|
Bertolt Brecht en Kurt Weill - Der LindberghflugDe Amerikaanse vliegenier Charles Lindbergh schreef geschiedenis toen hij als eerste in 1927 alleen en zonder tussenstop de Atlantische Oceaan overstak in zijn eenmotorige eendekker Spirit of St Louis. Hij vertrok uit New York en kwam aan in Parijs na 33 uur en 32 minuten. Voor deze prestatie oogstte Lindbergh bewondering over de hele wereld. In 1929 componeerde Kurt Weill naar aanleiding van deze vlucht “Der Lindberghflug”. Bertolt Brecht schreef de tekst. De Lindberghflug is een van de minder bekende stukken uit de uiterst succesvolle samenwerking van 1926 tot 1930 tussen deze twee boegbeelden van Duitse linkse cultuur tussen de wereldoorlogen. Brecht heeft zich later gedistantieerd van de tekst, die te zeer een heldenverering van één man uitdrukte. Der Lindberghflug is misschien niet zo bekend, maar daarom niet minder interessant.
Erstens: Aufforderung an die amerikanischen Flieger, den Ozean zu uberfliegen.Stap in! Europa verwacht je.Eeuwige roem wacht jou. Zweitens: Vorstellung des Fliegers Charles LindberghLindbergh stelt zichzelf en zijn vliegtuig voor en ontvouwt zijn plannen.. Het weerbericht is niet best - maar nu wacht ik niet langer. Viertens: Die Stadt New York befragt die SchiffeNew York vraagt de schepen zich te melden als er een vliegtuig overvliegt. De Empress of Scotland meldt zich. Funftens: Fast während seines ganzen Fluges hatte der Flieger mit Nebel zu kämpfen.De mist, de nevel duldt geen vliegtuig: Wie ben jij eigenlijk? Keer om, Anders krijg je met mij te maken! Sechstens: In der Nacht kam ein SchneesturmAl meer dan een uur vliegt de man door de storm, en hij begint de moet de verliezen. Waarom vlieg ik hier, het water zal me verslinden! Siebentens: SchlafDe slaap probeert Lindbergh te verleiden Achtens: Während des ganzen Fluges sprachen alle amerikanischen Zeitungen unaufhörlich von Lindberghs Gluck.De Amerikaanse kranten zijn onverbeterlijk optimistisch: De storm zal gaan liggen, zoniet dan houdt de motor het en anders de vliegenier en anders blijft het geluk nog altijd over. Daarom geloven we dat hij aankomt! Neuntens: Die Gedanken des GlücklichenTwee kontinenten wachten op mij, ik zal aankomen, ik moet aankomen, dat is het enige Zehntens: schrieben die französischen Zeitungen: So fliegt er, uber sich die Sturme, um sich das Meer, unter sich den Schatten NungessersDe Franse kranten schrijven over de verwachte aankomst van Lindbergh. Maar vrezen dat hij niet aan zal komen. Elftens: Des Fliegers Gespräch mit seinem MotorHet is niet ver meer, samen zullen we het halen Zwölftens: Endlich, unweit Schottlands sichtet der FliegerKijk, daar vliegt wat door de lucht! Wat is dat dan? Ik weet het niet, het is al weer door Dreizehntes: Auf dem Flugplatz Le Bourget bei Paris erwartet in der Nacht des 21. Mai 1927 abends 10 Uhr eine Riesenmenge den amerikanischen FliegerDaar een punt. Hij wordt groter. Het is een vliegtuig! Dat moet Lindbergh zijn, dat is hem! De gelukkige heeft het gehaald Vierzehntens: Ankunft des Fliegers auf dem Flughafen Le Bourget bei ParisEen muzikaal intermezzo Fünfzehntens: Bericht über das UnerreichbareAl duizenden jaren komt alles wat vliegt omlaag, op de vogels na. Maar nu verheffen wij ons ook, zonder het onbereikbare te vergeten. |
|
Francis Poulenc - Chansons Françaises |
||
![]() |
Francis Poulenc (1899 – 1963) heeft een breed spectrum van muziek nagelaten. De Chansons Françaises zijn zeker niet de minst bekende. Poulenc componeerde ze in 1945 en 1946 om het einde van de oorlog muzikaal te vieren. Vrolijke en aanstekelijke volksmelodieën die klinken alsof je ze meteen mee kunt zingen. Dat mag | |
Margoton va t'a l'iauDrie jongens willen Margoton wel uit de put halen tegen een passende beloning... Maar: 'mijn hart geef ik niet aan jongens zoals jullie' La belle se sied au pied de la tourEen meisje zit aan de voet van de toren waarin haar geliefde gevangen zit - morgen voor het krieken van de dag is hij opgehangen. Pilons l'orgeStamp de gerst, stamp hem fijn. Mijn vader huwelijkte mij uit aan een een schurk. Als hij zo doorgaat, ik zal hem slaan Clic, clac, dansez sabotsKlik, klak dansen de klompen, maar zonder de meisjes is dat niet fijn. De vaders laten ze niet gaan, maar deden ze vroeger dan anders? En daar gaan de meisjes al naar de jongens C’est la petit’ fill’ du PrinceDe kleine dochter van de prins moet steeds huilen nadat de jongste van de verliefde mannen voor haar heeft gezongen. Waarom dan toch? Omdat ze haar hart heeft verloren aan hem? En dat is niet zo makkelijk terug te geven als geleend geld... La belle si nous étionsMooi meisje, je hebt me in je schoonheid gevangen. Wij eten, zwemmen, en zingen naar hartelust. Ah! Mon beau laboureurHaar lief vindt de mooie Margueritte in slaap gevallen onder de pruimenboom. De buren verklappen alles! Lach er maar om, want dan kletsen ze niet meer over ons. Les TisserandsOp maandag feesten de wevers, op dinsdag hebben ze hoofdpijn, ze bezoeken hun minnares en oh ja, op vrijdag werken ze ook nog. |
||
Samuel Barber - Reincarnations |
||
![]() |
Samuel Barber (1910 – 1981) groeide op in Philadelphia, USA. Hij wist al op negenjarige leeftijd dat hij componist wilde worden. Hij werd international bekend door het Adagio for Strings dat hij in 1936 schreef. De Reincarnations (opus 16) dateren van niet lang daarna, en zijn gebaseerd op doorleefde teksten van James Stepens. Alom gewaarden als een “neo-romanticus”, maar gewantrouwd door de modernisten, bleef hij zichzelf in een “Europese”, melodische stijl. |
|
Mary HynesLofzang. 'Zij is de liefde van mijn hart' Anthony O DalyNu jij er niet meer bent. Geen ster schijnt meer, geen dauw meer op het gras, niets, niets dan verdriet en spijt The coolin (the fair haired one)Blijf bij me, samen, hand in hand, pratend, zuchtend, lippen die elkaar vinden... |
||
Kamerkoor Chantatouille |
werd 16 jaar geleden opgericht naar aanleiding van een workshop onder leiding van dirigent Karel Smit. Hij dirigeert nog steeds, en sommigen van de oorspronkelijke workshoppers zingen nog steeds mee. In lngzaam wisselende samenstelling bestaat het koor uit 20 tot 24 stemmen, verdeelt over de vier klassieken partijen. Ondanks de vriendschappelijke sfeer en licht anarchistische inslag, kan Chantatouille haar brede ambities niet verhelen. Zo heeft het koor naast “gebruikelijk” koor repertoire van late middeleeuwen tot de moderne tijd, ook Spaans repertoire, de madrigalenkomedie ‘Barca di Venetia per Padua’ van Banchieri, de semi-opera ‘King Arthur’ van Purcell, het Requiem van Fauré, en diverse werken van J.S. Bach ten gehore gebracht. Soms a-capella, soms met andere koren samen, soms begeleidt door een klein ensemble, en soms ook met een orkest. De laatste jaren kijkt ‘Chanta’ ook over de grenzen. Zo werd Amersfoort de afgelopen Pinksterdagen muzikaal verrijkt met het bezoek op uitnodiging van Chantatouille, van de uit midden Engeland afkomstige Accord singers. Voor deze uitvoering heeft Chantatouille gekozen voor een theatrale omlijsting om een samenbindend element in de uitvoering van drie koorwerken te creëren. Dit werd al eerder succesvol gedaan, ook toen in samenwerking met Antoine van Roemburg.
|
|
Chantatouille bestaat uit |
Dirigent: Karel SmitSopranen Annelies Burger Pea van Hoogen Barbara Keuning Saskia van Nek Anda Poortman Irma Santbulte Ria Veldhuizen Ria Verweij
Alten Maria Bakker Marjan van Dijk Annet Kooijman Brigitte Severijnen Juliëtte van der Waal |
Tenoren Inno van Breda Loretta Dijk Thijs Steenkamp Ad van de Ven
Bassen Egbert Bakker Rick Buitendijk Jeroen Groenland Harm Ikink Giel van Speld Wil Spronck
|
| Refenties |
Kurt Weill (en Bert Brecht)
Over de samenwerking tussen Weill en Brecht is minder materiaal te vinden dan je zou denken. De meeste info gaat over de poging het vormingstheater te creeëren. Over Kurt Weill zijn diverse biografiën verschenen, bijvoorbeeld Kurt Weill - Leben und Werk van Jürgen Schebera, Athenäum Verlag, 1983. Francis Poulenc
Eem boek met veel informatie, maar in het Engels, is in 1996 door Benjamin Ivry gepubliceerd bij Phaidon onder de titel Francis Poulenc in de setie 20th century composer. Loretta heeft een vertaling van de franse liedjes gemaakt Samuel Barber
Over Barber is het moeilijk geschreven materiaal te vinden. Een boek waarin hij wordt besproken is twentieth-century american masters, een uitgaven van Macmillan press in London. De bekendste recente biografie over hem is in 1992 verschenen van de hand van Barbara B. Heyman LindberghHet aantal internet sites met informatie over Lindbergh is te groot om weer te geven. Nou, vooruit dan
De definitieve biografie is waarschijnlijk die van A. Scot Bergh, Lindbergh, in 1998 uitgekomen en in Nederland in 1999 uitgebracht door Luitingh Sijthoff in de vertaling van Anna Vesting |
|